“Khởi nghiệp không phải lúc nào cũng là tạo ra cái mới. Đôi khi, đó là cách ta thắp lại giá trị cũ… bằng ánh sáng mới”.
Chuyện khởi đầu từ… sau hè nhà tôi
Nơi tôi sinh ra – làng chài Tam Thanh (Quảng Nam) không có cao ốc, không có hào nhoáng đô thị phồn hoa, chỉ có… nắng, gió và những chum mắm sau hè. Từ nhỏ, tôi đã quen mùi mắm thứ mùi đậm đà mà ai mới ngửi cũng nhăn mặt, nhưng lại là cả tuổi thơ của tôi. Bà tôi gánh mắm băng rừng lên Trà My đổi từng lon gạo. Mẹ tôi đạp xe đi bán mắm khắp làng, và tôi đứa sinh viên lúc nào cũng mang theo chai mắm trong vali như báu vật quê hương. Khi nước mắm công nghiệp lên ngôi, làng nghề bắt đầu thưa dần tiếng quậy mắm. Những chum mắm phơi sương gió bị lùi lại sau hè, lặng lẽ và buồn bã. Nhưng tôi thì không nỡ. Không nỡ để nghề bị quên. Không nỡ để vị mắm quê chỉ còn trong ký ức.
Một cú ngoặt
Quay về với nghề, khởi nghiệp từ… cái cũ Sau nhiều năm đi làm trong các tập đoàn lớn, tôi quay về. Không mang theo máy móc hiện đại hay công nghệ gì ghê gớm. Thứ tôi mang về là một niềm tin: nghề mắm vẫn có thể sống khỏe, nếu ta biết làm mới cách làm cũ. Tôi bắt đầu cùng bà, cùng mẹ hồi sinh nước mắm Ngọc Lan bằng cách làm mắm tử tế, bao bì đàng hoàng, câu chuyện rõ ràng, và một niềm tin rõ ràng hơn nữa: Nước mắm truyền thống xứng đáng được tỏa sáng. Tôi muốn đưa mắm ra siêu thị, trường học, nhà hàng. Tôi muốn mở tour làng nghề, để ai cũng được nghe bà tôi kể về cái nghề hơn 100 năm tuổi này – không phải bằng sách, mà bằng mùi vị.
Té sấp mặt và… ngộ ra chân lý
Tôi từng nghĩ: mắm ngon tự người ta tìm tới. Nhưng không, mắm có thể ngon, nhưng nếu không ai biết thì cũng… chỉ là món để dành. Tôi từng: Ngồi ở hội chợ cả ngày không ai ghé, bị chê mắm mặn, bao bì xấu, giá cao, loay hoay giữa giữ truyền thống và chiều lòng thị trường… Tôi nhận ra: Để sống được với nghề, đam mê thôi chưa đủ, cần chiến lược, cần học hỏi. Và cần một cái đầu tỉnh để giữ được cái tim nóng.
Gặp được người thầy, người đồng hành
May mắn lớn nhất của tôi không chỉ có bà và mẹ làm hậu phương, mà còn có những người thầy truyền cảm hứng đúng lúc. Một trong những người đó là Mentor Bão Quốc người thầy không dạy bằng slide, mà dạy bằng câu hỏi và trái tim. Qua các chương trình của SVF, Hội phụ nữ, Liên minh HTX… tôi được học:
- • Cách xác lập mục tiêu rõ ràng
- • Định vị đúng giá trị sản phẩm
- • Kể chuyện thương hiệu sao cho chạm vào tim người nghe “Không có người thầy, mình vẫn đi nhưng đi loanh quanh.
- . Có người thầy, mình đi chậm hơn, nhưng chắc hơn và xa hơn.”
Thành công không chỉ là giải thưởng –mà là ánh mắt của bà
Ngày nhận bằng khen từ tỉnh Quảng Nam, mẹ tôi bảo: “Tưởng đâu cái nghề này… tụi nhỏ không còn nhớ tới nữa. Ai ngờ nay được vậy.” Bà tôi, vốn chẳng quan tâm tới công nghệ, giờ lại biết thay đồ đẹp để tiếp khách. Mẹ tôi, từng lặng lẽ đạp xe, giờ biết dặn tôi chuẩn bị chén mắm cho khách nếm. Thi thoảng, còn… tạo dáng chụp ảnh với du khách. Và tôi hiểu rằng: Thành công không nằm ở doanh số hay giải thưởng. Mà là khi nghề của mình sống lại, sáng lên, và được tiếp nối.
Mắm Ngọc Lan – Làm mới câu chuyện khởi nghiệp từ điều xưa cũ
Nước mắm Ngọc Lan hôm nay đã:
-
Là sản phẩm OCOP
-
Có mặt tại Co.op Mart, trường học, nhà hàng
-
Truyền cảm hứng cho nhiều hộ quay lại với nghề
Cảm ơn thầy Quốc và BQ đã hỗ trợ nước mắm Ngọc Lan trên hành trình qua